Ως διανοητική ιδιοκτησία ορίζεται το σύνολο των αποκλειστικών δικαιωμάτων επί πνευματικών δημιουργημάτων.

Η Διανοητική Ιδιοκτησία διακρίνεται σε:

Βιομηχανική Ιδιοκτησία
Προστατεύει τεχνικές και εμπορικά αξιοποιήσιμες δημιουργίες, όπως:

  • Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας
  • Υποδείγματα χρησιμότητας
  • Βιομηχανικά σχέδια και υποδείγματα
  • Σήματα και διακριτικά γνωρίσματα
  • Γεωγραφικές ενδείξεις
  • Εμπορικά απόρρητα

Πνευματική Ιδιοκτησία
Καλύπτει λογοτεχνικά, καλλιτεχνικά και επιστημονικά έργα

​Σημασία της Προστασίας της Διανοητικής Ιδιοκτησίας
Η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας μετατρέπει τις άυλες ιδέες και επινοήσεις σε πολύτιμα οικονομικά και αναπτυξιακά κεφάλαια, επιτρέποντας στους δημιουργούς και στα ιδρύματα να τις αξιοποιούν με ασφάλεια και αποκλειστικότητα.

Προστασία Έρευνας

Πολιτική Προστασίας και Διαχείρισης της Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Παντείου Πανεπιστημίου.

​Οι πνευματικοί δημιουργοί με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ`αυτό Πνευματική Ιδιοκτησία, που περιλαμβάνει, ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα, το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (Περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού τους δεσμού προς αυτό (Ηθικό δικαίωμα).

​Τα έργα που δημιουργούνται στο πλαίσιο της ερευνητικής δραστηριότητας των μελών του Παντείου αποτελούν πρωτότυπα πνευματικά δημιουργήματα λόγου, τέχνης ή επιστήμης και προστατεύονται από τις διατάξεις του Ν. 2121/1993.

​Σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 40 του Ν. 2121/1993, τα περιουσιακά δικαιώματα επί των αποτελεσμάτων που δημιουργούνται στο πλαίσιο σύμβασης εργασίας μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, εκτός αν το συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπει ρητά διαφορετική κατανομή δικαιωμάτων.

​Τα αρμόδια όργανα για τη διαχείριση θεμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας είναι η Επιτροπή Ερευνών του ΕΛΚΕ, με τη συνδρομή του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας.

​Πανεπιστημιακές Εφευρέσεις

​Πανεπιστημιακή εφεύρεση είναι η εφεύρεση, η οποία έχει αναπτυχθεί/πραγματοποιηθεί από τουλάχιστον ένα φυσικό πρόσωπο που απασχολείται ή δραστηριοποιείται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με οποιαδήποτε μορφή σχέσης με το Πάντειο Πανεπιστήμιο ή/και που πραγματοποιήθηκε με τη χρήση οποιουδήποτε υλικού ή άυλου μέσου του Παντείου Πανεπιστημίου.

​Μία Πανεπιστημιακή Εφεύρεση, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν.1733/1987, διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες:

  • Ελεύθερη εφεύρεση: Πρόκειται για εφεύρεση που πραγματοποιείται από εργαζόμενο χωρίς σύμβαση εφευρετικής δραστηριότητας και χωρίς τη χρήση υλικών, μέσων ή πληροφοριών του Ιδρύματος.
  • Υπηρεσιακή Εφεύρεση: Πρόκειται για εφεύρεση που αποτελεί προϊόν συμβατικής σχέσης εργαζομένου με τον εργοδότη για την ανάπτυξη εφευρετικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση υπηρεσιακής εφεύρεσης, ο δημιουργός δικαιούται πρόσθετη και εύλογη αμοιβή, εφόσον η εφεύρεση αποδειχθεί ιδιαίτερα επωφελής για τον εργοδότη. Τα δικαιώματα επί της εφεύρεσης ανήκουν εξ ολοκλήρου στον εργοδότη.
  • Εξαρτημένη Εφεύρεση: Πρόκειται για εφεύρεση που πραγματοποιείται από τον δημιουργό με τη χρήση υλικών, μέσων ή πληροφοριών της επιχείρησης ή του Ιδρύματος στο οποίο εργάζεται.

Στην περίπτωση αυτή:

  • Η εφεύρεση ανήκει κατά 40% στον εργοδότη και κατά 60% στον δημιουργό.
  • Ο εργοδότης έχει δικαίωμα προτεραιότητας εκμετάλλευσης, καταβάλλοντας εύλογη αμοιβή στον δημιουργό.
  • Ο δημιουργός οφείλει να γνωστοποιήσει εγγράφως και άμεσα την εφεύρεση στον εργοδότη και να παρέχει τα απαραίτητα στοιχεία για την από κοινού υποβολή αίτησης Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας (ΔΕ).

​Εάν ο εργοδότης δεν δηλώσει εγγράφως εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη γνωστοποίηση ότι επιθυμεί να συνυποβάλει αίτηση ΔΕ, ο δημιουργός μπορεί να προχωρήσει μόνος του στην υποβολή, οπότε η εφεύρεση ανήκει εξ ολοκλήρου στον εργαζόμενο.

​Γνωστοποίηση και Δικαιώματα Εφευρέσεων στο Πλαίσιο Ερευνητικής Δραστηριότητας

​Κάθε εφεύρεση που μπορεί να οδηγήσει σε Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (ΔΕ) και προέρχεται, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, από μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας (Καθηγητές, Λέκτορες, ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και λοιπά μέλη ερευνητικών ομάδων), στο πλαίσιο των καθηκόντων τους ή κατά την υλοποίηση χρηματοδοτούμενων ερευνητικών προγραμμάτων, πρέπει να γνωστοποιείται έγκαιρα και εγγράφως στο Πανεπιστήμιο μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ).

​Στις περιπτώσεις αυτές:

  • Το Πανεπιστήμιο, μέσω του ΕΛΚΕ, είναι συνδικαιούχος της εφεύρεσης.
  • Τα δικαιώματα κατανέμονται κατά 40% στο Πανεπιστήμιο και 60% στον ερευνητή/εφευρέτη,
  • εκτός εάν προβλέπεται διαφορετική κατανομή από τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένου χρηματοδοτούμενου έργου.

​Οι εφευρέσεις που προέρχονται από μέλη του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), του Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού (ΕΕΠ), του Ειδικού Διδακτικού Προσωπικού (ΕΔΙΠ) και του Ειδικού Τεχνικού Εργαστηριακού Προσωπικού (ΕΤΕΠ) υπάγονται στην κατηγορία των εξαρτημένων εφευρέσεων.

​Κάθε εφεύρεση που αναπτύσσεται με τη χρήση των υλικοτεχνικών υποδομών του Παντείου Πανεπιστημίου θεωρείται εξαρτημένη εφεύρεση, σύμφωνα με το άρθρο 65 του Ν. 4864/2021.​​

Διπλώματα Ευρεσυτεχνίας

Το Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (ΔΕ) ρυθμίζεται από τον Ν. 1733/1987 και αποτελεί διοικητική πράξη που εκδίδεται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ).

​Με το ΔΕ παρέχεται στον δικαιούχο αποκλειστικό και χρονικά περιορισμένο δικαίωμα εκμετάλλευσης της εφεύρεσης. Η ισχύς του ξεκινά από την επομένη ημέρα της κανονικής κατάθεσης της αίτησης.

​Προϋποθέσεις Χορήγησης Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας

​ΔΕ χορηγείται για εφευρέσεις που:

  • Είναι νέες
  • Περιλαμβάνουν εφευρετική δραστηριότητα
  • Είναι επιδεκτικές βιομηχανικής εφαρμογής

​Η εφεύρεση μπορεί να αφορά:

  • Προϊόν
  • Μέθοδο
  • Βιομηχανική εφαρμογή

​Επιτρέπεται, επίσης, η κατοχύρωση εφεύρεσης που γνωστοποιήθηκε έως και έξι (6) μήνες πριν την κατάθεση, εφόσον η γνωστοποίηση οφείλεται σε:

  • Καταχρηστική ενέργεια σε βάρος του αιτούντος ή του δικαιοπαρόχου του
  • Παρουσίαση σε επίσημα αναγνωρισμένη έκθεση

​Τι δεν κατοχυρώνεται με Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας

​Σύμφωνα με το άρθρο 5 §§ 1, 6 και 8 του Ν. 1733/1987, δεν χορηγείται ΔΕ για:

  • Ανακαλύψεις, επιστημονικές θεωρίες και μαθηματικές μεθόδους
  • Αισθητικές δημιουργίες
  • Κανόνες και μεθόδους πνευματικών ή οικονομικών δραστηριοτήτων
  • Προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών ως τέτοια
  • Παρουσίαση πληροφοριών
  • Ιατρικές και διαγνωστικές μεθόδους σε ανθρώπους και ζώα
  • Ποικιλίες φυτών και είδη ζώων (με εξαίρεση μικροβιολογικές μεθόδους)
  • Εφευρέσεις αντίθετες στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη

Εμπιστευτικότητα

Για την προστασία των ευαίσθητων πληροφοριών και της πνευματικής ιδιοκτησίας, πριν την έναρξη συνεργασιών ή την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, συνάπτονται ορισμένες βασικές προκαταρκτικές συμβάσεις:

  • ​Συμβάσεις Εχεμύθειας (Non-Disclosure Agreements – NDA)
    • Εξασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες που αποκαλύπτονται σε τρίτους παραμένουν εμπιστευτικές
    • Οι συμβάσεις αυτές καλύπτουν τεχνικά δεδομένα, ερευνητικά αποτελέσματα, ιδέες και στρατηγικά σχέδια που δεν έχουν δημοσιευθεί
    • Είναι απαραίτητες πριν την παρουσίαση της εφεύρεσης, την υποβολή αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή την έναρξη οποιασδήποτε συνεργασίας που εμπλέκει εμπιστευτικά δεδομένα

​

  • Προσύμφωνα Συνεργασίας (Memorandum of Understanding – MOU)
    • Ορίζουν εκ των προτέρων τους όρους και τις υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών
    • Καθορίζουν τα πλαίσια συνεργασίας, τη διαχείριση των αποτελεσμάτων και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και τις διαδικασίες επικοινωνίας και λήψης αποφάσεων
    • Παρέχουν σαφή κατεύθυνση για την επόμενη φάση της συνεργασίας και λειτουργούν ως σημείο αναφοράς πριν την υπογραφή τελικών συμβάσεων

​Η τήρηση αυτών των συμφωνιών είναι κρίσιμη για την ασφάλεια των ερευνητικών δεδομένων, τη νόμιμη προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και την ομαλή εξέλιξη συνεργασιών μεταξύ του Πανεπιστημίου, των ερευνητών και των τρίτων φορέων.

Δημιουργία Τεχνοβλαστού

Σύμφωνα με το άρθρο 52 του Ν. 4864/2021, ως Τεχνοβλαστός ορίζεται μία κεφαλαιουχική εταιρεία που ιδρύεται από ακαδημαϊκό ή ερευνητικό προσωπικό με σκοπό την εμπορική αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων και γνώσης, είτε ανεξάρτητα είτε σε συνεργασία με τρίτους.

​Το Συμβούλιο Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου αποφασίζει για την ίδρυση εταιρείας τεχνοβλαστού, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Ερευνών και την πρόταση της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας (άρθρο 53 §1 Ν. 4864/2021).

​Το Συμβούλιο Διοίκησης μπορεί να αρνηθεί την ίδρυση για λόγους προστασίας συμφερόντων του Πανεπιστημίου, παραβίασης δικαιωμάτων τρίτων, αθέτησης συμβατικών υποχρεώσεων ή αντίθεσης προς την αποστολή του ιδρύματος.

Η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας του Παντείου Πανεπιστημίου αποτελεί μέρος της Πράξης «Δίκτυο Συνεργασίας Μεταφοράς Τεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Πειραιά και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας» με Κωδικό ΟΠΣ 6018996 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 2021-2027», που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.